Een ram met een schort voor

Een etappe van het Grootfrieslandpad, van Stavoren naar Workum, gelopen op zaterdag 22 augustus 2020

Voor het mooi hadden we natuurlijk de boot van Enkhuizen naar Stavoren moeten nemen, om van daaruit verder te wandelen, op ons pad. In een ononderbroken lijn van West- naar Ostfriesland. Maar dat had ons voor grote logistieke problemen geplaatst van uren extra reistijd, en daar doe je het allemaal niet voor. We hadden de tocht al eens gevaren, ter afronding van het Zuiderzeepad, en één keer is ook wel mooi zat, dachten wij. Bovendien hadden we geen zin in al te veel gedoe met mondkapjes. Helemaal ontkwamen we daar dan weer niet aan want om niet bij elkaar in de auto te hoeven zitten hadden we bedacht in Workum te verzamelen en vandaar met de trein naar Stavoren te reizen. U ziet, het is niet dat we het niet serieus nemen. Anders dan bij de NS is in het Arriva treintje trouwens nog steeds maar één stoel per vierzitter beschikbaar en zo zitten we diagonaal op maximale afstand een beetje onwennig om elkaars mondkapjes te gnuiven. Zo kenden we elkaar nog niet.



Eenmaal in Stavoren bezoeken we als eerste de geteisterde horeca, voor een kop koffie. Van de recentelijk weer aangescherpte coronamaatregelen is hier niet veel te merken, we hoeven ons niet te melden, krijgen geen formuliertje aangereikt en binnen is het oudetijds druk. Te druk voor ons, wij nemen plaats op het min of meer verlaten terras. Een verantwoordelijke beslissing die beantwoord wordt met een ferme plensbui zodat we uiteindelijk met parapluutjes op aan de cappuccino zitten. Het biedt ongetwijfeld een sneue aanblik, ons deert het niet. En een kwartier later staan we ons voor de zekerheid toch maar even in te smeren tegen de prikkende zon.
We brengen een saluut aan de Vrouwe van Stavoren, vaak wat denigrerend als vrouwtje aangeduid, en starten de wandeling langs de haven. Nog even omkijkend zien we een driemaster het zeegat uit varen, langs het rode vuurtorentje. Op de motor weliswaar, maar zeker onder de schilderachtige wolkenluchten die het wisselvallige weer met zich brengt, is het een plaatje met oudHollandsche allure.  
Links van ons de IJsselmeerdijk, als een groene streep tegen het zwerk in een verder al even groen en zo goed als leeg en volkomen vlak landschap. Boerennatuur. Een handvol koeien kijkt ons na. Grote zwermen vogels vliegen op en strijken weer neer. De lucht is geen twee minuten hetzelfde. Er staat de hele dag een straffe wind, die we gelukkig in de rug hebben zodat we er alleen profijt van ondervinden, en we elkaar gewoon kunnen blijven verstaan. Dat is fijn want we hebben elkaar altijd veel te vertellen onderweg.



Als we straks na Molkwerum de dijk op klimmen kijken we tot Stavoren uit over het IJsselmeer en zien we op verschillende plaatsen grote groepen windsurfers en kitesurfers en andere varianten op het genre kriskras heen en weer schieten over het water, met zó veel kleurige zeilen en vliegers aan touwtjes in de lucht dat je je afvraagt hoe het kan dat dat niet allemaal ontzettend in de knoop raakt. Er zijn helden bij die metershoog de lucht in springen. Het biedt een vrolijke en levendige aanblik en levert een wonderlijk contrast op met bijvoorbeeld het lieve, geknakte torentje van Hindeloopen, dat wat hulpeloos en ouderwetsig aan de horizon staat te staan. Het valt op dat de meeste surfers Duits zijn, door de gunstige wind blijkbaar in groten getale naar het IJsselmeer gelokt. Wat ook opvalt is dat het er, behalve de veelkleurigheid van de zeilen en de vliegers, nogal eenvormig uitziet allemaal. Iedereen heeft precies dezelfde spullen en tassen, kleding en tattoos. Iedereen is precies even cool.
Maar goed, we waren in Molkwerum. Dat blijkt een zeer charmant en pittoresk plaatsje dat, blijkens de her en der geplaatste toeristische informatieborden, kan bogen op een welvarend verleden vanwege de nauwe handelsbetrekkingen die het onderhield met het ooit rijke en belangrijke Amsterdam. Dat die Hollandse koopmansgeest nog altijd niet terug in de Friese fles is, blijkt uit zo’n typisch huis tuin en keuken te-koop-stalletje aan de weg, waar normaalgesproken zelfgemaakte jam of courgettes uit eigen tuin worden aangeboden. Hier en nu zijn dat handgemaakte, 100% katoenen en op 60 graden wasbare mondkapjes met opening voor het plaatsen van een extra filter. Drie euro per stuk.



Middenin het dorp staat, op een eigenlijk iets te klein plekje, omgeven door een kerkhof, de Lebuïnuskerk. Genoemd naar een heilig verklaarde Angelsaksische missionaris uit de achtste eeuw, zo luidt onze wikiwijsheid. Die Godt vertrowt had wol gebowt, staat er op een blauw bord stichtelijk te lezen boven een zwart schild met een witte zwaan, het wapen van Molkwerum. Net als veel andere oude kerkjes staat ook de Lebuïnuskerk garant voor een waterval aan jaartallen. De kerk werd gebouwd omstreeks 1850, als vervanging van een eerdere versie uit 1799. De toren zou ook van 1799 zijn, volgens de één, maar is 17e eeuws volgens de ander. De klokken stammen uit 1649, ook 17e eeuws dus, en het blauwe bord boven de ingang vermeldt het jaartal 1597.
Op een informatiebord lezen we verder dat Molkwerum, zo klein als het is, in vroeger tijden, op een paar honderd inwoners, drie verschillende richtingen van het gereformeerd geloof huisvestte. Zwaar, zwaarder, zwaarst, vermoedelijk. Zet twee Nederlanders bij elkaar en je hebt een kerk, voeg er een derde aan toe en je hebt een kerkscheuring. Wordt wel eens beweerd. Voor Friezen geldt dat blijkbaar ook.
Het toeristisch bakkerswinkeltje is vanwege de coronacrisis nog altijd tot nader order gesloten. Of dat veel verschil maakt weten we niet. Rondom het bankje waar wij onze krentenbol eten, buitelen de zwaluwen rakelings langs ons heen.



Hier beklimmen we de IJsselmeerdijk en hebben onze verdere wandeling uitzicht over het water dat door het onstuimig spel van wind, wolken en zon steeds van kleur verandert. Soms grijs, dan zilver of met een lichtgroene gloed die mysterieus over het golvend oppervlak glijdt. Hollands licht, Hollandse luchten. Een fascinerend schouwspel waar je niet snel genoeg van krijgt. Wij niet in elk geval. Aan de horizon zien we Hindeloopen de vinger al opsteken.
Dan klimmen plotseling twee stoere mannen over het hek en leggen daadkrachtig een schaap op de rug, met een routine die verraadt dat ze dat vaker hebben gedaan. Het schaap heeft geen schijn van kans. Het beest draagt een soort leren voorschoot, zien we. Nieuwsgierig en uit op een praatje vragen we de mannen wat er met het schaap gaat gebeuren. We worden meteen als stadsmensen weggezet met de mededeling dat dit geen schaap is, maar een ram, wat we, nu het schort is afgenomen, zelf ook duidelijk kunnen zien. Geen twijfel mogelijk. Terwijl de mannen trefzeker doorgaan met hun werk krijgen we het uitgelegd. De ram heeft de afgelopen tijd, met dat schort voor de edele delen en een geel verfblok op de borst, een aantal proefdekkingen gedaan. Zo kunnen de mannen zien hoeveel schapen er bronstig zijn, aan de gele vlek op de rug. Nu dat er genoeg zijn kan het schort eraf en mag de ram er op. Zo worden alle schapen binnen een korte periode drachtig en zullen ze straks ook allemaal in een periode van vier weken lammeren. Een vorm van geboorteregulering. Broodnodig, volgens de mannen, want dat wordt dan vier weken dag en nacht bokhard doorwerken en wanneer dat langer dan vier weken zou duren, zouden de mannen van vermoeidheid narrig tegen elkaar gaan worden. Dat is niet de bedoeling, aldus de man, want het is mooi werk. Hij zegt er nog bij dat hij dat nog meent ook, maar dat hadden we al gezien. Inmiddels is het gele verfblok vervangen door een groen, het zit met een soort tuigje tussen de voorpoten. Zo kan worden bijgehouden welke schapen hun beurt hebben gehad. Ik maak nog de onbenullige opmerking dat het voor de ram wel zielig is dat hij er al die tijd met een schort voor op moest, maar de mannen glunderen mij toe dat ik zelf immers ook zo ben begonnen? En dat was toch ook niet zielig? Tja. De mannen klimmen zwaaiend een hek verder, op naar de volgende ram.



Hindeloopen is een mooi stadje, druk bezocht door toeristen. In de krant lazen we onlangs dat ook de autochtone Hindelooper, de Hylper, er langzamerhand een beetje van begint te balen dat zijn stad als openluchtmuseum wordt gezien en behandeld, en dat er geen betaalbare woonruimte meer te vinden is omdat het meeste veel lucratiever aan toeristen wordt verhuurd. Moderne problemen tegen een nostalgisch decor. Als om dat te illustreren nemen twee motorrijders ronkend en brullend en met gevaar voor andermans leven een smal en steil houten voetgangersbruggetje.



Verder over de dijk maken we de wandeling af tot Workum. De route is deze tweede helft gelijk aan die van het Nederlands Kustpad, dat we eerder liepen, en we herkennen zo het één en ander. Het voormalig waterschapsgebouw Schuilenburg, dat ons dit keer genadeloos van de dijk afstuurt omdat ze geen wandelaars meer over hun stukje aarde willen hebben lopen, het badpaviljoen Hindeloopen, dat nog altijd onterecht leeg staat te verkommeren, en het witte toarntje bij Workum, een voormalige vuurtoren, thans bewoond door een kunstzinnige figuur met hart voor de Fryske tradysjes. Nieuw in het uitzicht is een stolpboerderij in aanbouw, waarvan de bijzonderheid moet zijn dat hij op zijn kop wordt gebouwd. De nok op de grond, het woongedeelte hoog in de lucht, waar normaal dus de nok zit. Een particulier initiatief, lezen wij later, dat inmiddels het gevreesde predikaat landmark heeft verworven. Het zal wel weer elitair zijn maar wij schatten het in als een erg dun grapje dat de tand des tijds niet zal doorstaan; net als dat hotel van gestapelde Zaanse geveltjes in Zaandam inmiddels stomvervelend is geworden.
In Workum eindigen we zoals we begonnen, bij de geteisterde horeca. Op de markt, aan de voet van de grote kerk, die zijn naam veel eer aandoet, en naast het oude raadhuis, op een terras in de zon. Waar ons engelengeduld enorm op de proef wordt gesteld. Als deze zaak failliet gaat, besluiten wij, zal het niet aan corona liggen.

Bekijk eventueel het fotoalbum bij deze wandeling.

Lees meer over deze wandeling op samenuitenthuis, weblog van een wandeling langs het Grootfrieslandpad.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s