Groeten uit Grolloo

Groene Wissel 344, Op avontuur in boswachterij Grolloo, gelopen op woensdag 25 oktober 2017

Is het mogelijk een wandeling van, naar en rond Grolloo te maken zonder over Cuby + the Blizzards te beginnen? Nee, zo blijkt dus, hier en nu. En is het niet te flauw boven het verslag van zo’n wandeling dan ‘Groeten uit Grolloo’ te zetten? Ja, eigenlijk wel natuurlijk. Behoorlijk flauw. Al staat daar als excuus tegenover dat Blues Village Grolloo er alles aan doet te zorgen dat zijn beroemde zoon niet onopgemerkt zal blijven. De Godfadder van de Nederblues is alomtegenwoordig. Alle borden en pijlen wijzen naar zijn museum, langs de weg staan spandoeken van opgeblazen foto’s met allen Harry Muskee als bepalend middelpunt en op het asfalt staat zijn songtekst afgedrukt. Appleknockers Flophouse. That’s where we live in. En vanaf de brink ziet het ongenaakbaar bronzen borstbeeld dat het goed is. Enfin, het is een halve eeuw geleden allemaal, maar het blijft een fenomeen, zullen we maar zeggen, Cuby. Al moet ik bekennen dat ik het pas later ben gaan waarderen. In retrospectief. De elpee heb ik nog niet eens zo gek lang in huis. Een krijgertje, ook nog. Ik was meer van Herman Brood.

DSC01277

Goed, terug naar onze eigen tijd. Wat de moderne techniek al niet vermag. Mij baserend op buienradar én weeronline ben ik vandaag van huis gegaan voor een flinke wandeling, in de veilige wetenschap dat, hoe grijs het er ook uit ziet, het de hele dag droog zal blijven. En nu zit ik dus in de auto, op een verlaten parkeerterrein in een ook verder uitgestorven Blues Village Grolloo op mijn telefoontje te turen, terwijl het roffelt op het dak en het water langs de beslagen ruiten stroomt, om te kijken of het al droog is. Hoe deden we dat vroeger toch ook weer? Als het schermpje zegt dat het droog is ga ik nog op pad ook, de capuchon op tegen de regen. Appleknockers Flophouse, it’s a place in the sun.
Het zal het twijfelachtige weer zijn, maar ik ben alleen op de wereld vandaag, zo lijkt het. Geen kip, kom ik tegen. Geen hond. Geen mens. Erg vind ik dat niet, zo loopt er niemand in mijn uitzicht en op honden onderweg ben ik toch al niet dol. En ik hoef niet na te denken over hoe er gegroet moet worden. Dat blijkt namelijk, wandelend in Nederland, overal anders te zijn. Het is moi of hoi of hé of nog iets anders. Veiligheidshalve houd ik het meestal op goeiedag, dat kan niet verkeerd gaan. Tenminste dat dacht ik. Nu er toch plotseling iemand opduikt, in strakke zuurstokkleuren, die mij groet met ‘goeiedag’, raak ik zo van mijn apropos dat mijn tekst hier wordt ingepikt, dat ik er bij mezelf een verbouwereerd, alles dooreen verhaspelend gmweûh uit hoor komen. De man zal zich de rest van de dag hebben afgevraagd waar ik in vredesnaam vandaan kwam.

Verbouwereerd ook trouwens omdat het niet klopt met het door mij in de loop der jaren proefondervindelijk vastgestelde systeem van groeten. Mensen in zuurstokkleuren groeten geen wandelaars, in dat systeem, die hebben het daar te druk voor. Voor mensen in zuurstokkleuren op fietsen geldt dat nog sterker, die wanen zich van een hogere orde en nemen zelfs geen wandelaars waar. Wandelaars groeten iedereen, maar worden alleen teruggegroet door andere wandelaars, in de meeste gevallen. In uitzonderlijke gevallen ook door fietsers zonder zuurstokkleuren en ruiters. Dit systeem geldt alleen voor in de provincie. In randstedelijk gebied wordt in principe niet gegroet. Al passeer je elkaar op een pad van een halve meter breed en moet je voor elkaar de berm in, oogcontact wordt vermeden en ieder vervolgt het eigen gesprek of de eigen gedachtegang. Groeten wordt hier ervaren als een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer en daarom afgeraden.

DSC01297

Even buiten het beroemde dorp loop ik boswachterij Grolloo in. Uitgesproken koddig is het verzoek bij het betreden van de boswachterij de mobiele telefoon uit te zetten, in verband met de radiotelescopen van de sterrenwacht. Ik vraag me in alle vrolijkheid af hoeveel mensen hieraan gehoor zullen geven. Aan de andere kant zou het een alternatieve verklaring kunnen zijn voor het feit dat ik hier dus moederziel alleen loop. Met mijn uitgezette mobiel. Op het Wilhelmus zul je me nooit betrappen, een brave burger ben ik evengoed wel.
De blues ga ik hier niet vinden, in boswachterij Grolloo, dat heb ik al snel gezien. Wat een schitterend gebied. Stukken heide en open ruigtes rond vennen worden afgewisseld met naaldbospercelen, donkerzwart van de regen, natte gebiedjes met berkenhout en loofbossen waar de inmiddels doorbrekende herfstzon gouden strepen doorheen tovert. Zó groen is het loof ook hier en daar nog dat het met het zonnetje erop bijna weer lente lijkt. Een plaatje! De weelderige overdaad aan paddestoelen roept me tot de orde. Net als het verend roestbruin bladertapijt dat veel van de paden bedekt. In de percelen met naaldhout strekt een fluorescerend groen moskleed zich uit. Andere paden en paadjes zijn door de overvloedige regen van de afgelopen weken in zompige modderpoelen veranderd. Zelfs de olifantenpaadjes die zich daarnaast hebben gevormd zijn soms al moeilijk begaanbaar geworden.

DSC01417

De routebeschrijving belooft een avontuur maar is zó gedetailleerd dat verdwalen in elk geval vrijwel is uitgesloten. Zelfs waar het fout zou kúnnen gaan is de beschrijving de wandelaar steeds een stapje voor. Als hij er nog ligt, wordt er bijvoorbeeld gewaarschuwd, dient men óm de omgezaagde boom heen te lopen, teneinde daarachter het bedoelde pad te vinden. Een andere moeilijk vindbare afslag het bos in is men voorbijgelopen wanneer men een paaltje met een 9 ziet. Even een stukje terug, luidt het advies. Toch zijn tijd en werkelijkheid soms nóg sneller. Een stuk hoog naaldbos waar men 500 meter doorheen wordt geleid is inmiddels van de aardbodem verdwenen. Er resten slechts treurige stompen. De gezellige horeca die in Schoonloo wordt aangekondigd, lijkt zich heden ten dage zo op het eerste oog te beperken tot een twijfelachtige pizzeria-snackbar tegenover een zéér voormalig café dat alleen nog hoeft in te storten. Achteraf blijkt dat een te snelle conclusie te zijn geweest. Schoonloo is groter dan het leek.
Vanaf Schoonloo gaat het linksom weer terug naar boven, terug naar het beginpunt. Stukjes door bos en hei, iets vaker over boerenweggetjes, langs zwart akkerland waar de voederbieten juist vanaf zijn gehaald, en langs ruime weiden met paarden. Zeker niet minder aangenaam. Zeker niet minder de moeite waard. Het is juist de afwisseling van het één met het ander die een wandeling zijn charme geeft.
Als de avond begint te vallen nader ik Grolloo weer. Voor mijn lange schaduw uit loop ik over een modderige weg de ondergaande zon tegemoet. Als een poor lonesome cowboy. Maar dat is meer country, geloof ik.

DSC01426

Bekijk eventueel ook het fotoalbum

Advertenties

Wonderwater en brandewijn

cropped-header2017-5.jpg

Groene Wissel 402 Heiloo, gelopen zondag 30 april 2017

Vanaf Alkmaar Noord dringt de trein naar Heiloo zich plotseling vol met luidruchtig volk. Er worden flinke plastic tassen halve liters bier meegesjouwd maar zo te horen, zien en ruiken zijn die vandaag al wel voller geweest ook. Het is half tien in de ochtend. Heel even ben ik in de war, omdat het 30 april is, maar dan realiseer ik me dat het een voetbalwedstrijd zal zijn. Andere kleuren, grotendeels hetzelfde publiek, naar mijn bescheiden elitaire inschatting, en ik ben blij dat ik niet naar Rotterdam hoef. Héél blij. De slaperige rust die over Heiloo hangt bevalt mij een stuk beter. Als overgang staat er aan het einde van het perron een te warm geklede sjofele figuur met verfomfaaid haar lusteloos tegen de kaartjesautomaat geleund. Ik verwacht op zijn minst een daklozenkrant aangeboden te krijgen, of een slecht verstaanbaar verzoek om geld, maar ik word een tikkeltje hooghartig zelfs genegeerd, dus misschien staat de man gewoon iemand van de trein te halen en heb ik te snel mijn vooroordeel klaar.

DSC08368

Het Heiloo waardoor ik vervolgens naar buiten loop, richting landgoed Nijenburg, is best een deftig stadje. Het doet een beetje aan Bergen denken, met meanderende smalle klinkerstraatjes, zonder noemenswaardige stoep, langs soms fraai afgewerkte vrijstaande huizen. De auto is te gast in deze straten, zo vermelden de borden streng, en dat is goed te zien: voor ieder huis staan er drie geparkeerd. Hoe dichter ik de bosrand nader hoe deftiger het wordt, meterslange en manshoge schuttingen met veel bordjes over levensgevaarlijke waakhonden maken duidelijk hoe de verhoudingen hier liggen. Wat verder meteen opvalt is dat ook Heiloo willoos is ingelijfd door de Onafhankelijke Republiek Schiphol. Elke zoveel minuten raast er een vliegtuig over en dat zal de hele wandeling doorgaan. Waar moet iedereen toch almaar naar toe? En hoezo, en waarom?
Ietsjes verheven boven het plein, gebouwd op het vermoeden van een heuvel, staat de Witte Kerk. Hij heet zo omdat hij wit is, en hij is wit geschilderd om de sporen van alle her- en verbouwingen sinds de 11e eeuw te verdoezelen. De geschiedenis van de kerk gaat terug tot rond het jaar 700, zo vertelt het informatiebord, wanneer een missionaris genaamd Willibrordus hier een put slaat waarvan het water geneeskrachtige werking heeft. Wonderwater. Bij die put wordt een houten kapel gebouwd die later vervangen wordt door een stenen kerk, die nog weer later wordt uitgebreid met een toren en in de loop der eeuwen verschillende malen van vorm en grootte verandert. De put is er nog steeds, al doet de opbouw uit 1950 weinig authentiek aan, om het zo maar te stellen, en wordt hij om veiligheidsredenen zelden meer opengesteld. Voorts staat op het informatiebord te lezen dat in vroeger tijden een groot verschil bestond tussen de kerk en de wereld daarbuiten. Dat binnen de onschendbaarheid van de kerk andere regels golden en dat misdadigers er veilig waren voor het wereldlijk gezag. Bedoeld wordt de 12e eeuw, maar het zouden evengoed de jaren vijftig kunnen zijn – waarnaar in deze bange dagen soms zo hevig wordt terugverlangd – en ik heb zelfs het idee dat er wat dat betreft misschien helemaal niet zo héél veel is veranderd.

DSC08395

Het landgoed Nijenhuis is een mooi en druk bewandeld bos, het is duidelijk zondagochtend, het is duidelijk mooi weer. Er wordt gelopen met de hond, er wordt gelopen met de kinderen, er wordt gelopen met verhitte koppen en moeilijke gezichten in lelijke zuurstokkleuren. Het bos wordt op zijn landgoeds doorkruist met walletjes, geulen en lanen met imposante en monumentale beuken, maar ook door de intercity Alkmaar – Amsterdam en de sprinter naar Haarlem en Uitgeest, op verschillende plekken nog ouderwets onbewaakt over te steken.
Tot aan Egmond volg ik dan de Egmonder binnenvaart die soms breed maar soms ook verbazend smal is. Toch was dit, sinds de inpoldering, eeuwenlang één van de belangrijkste vaarverbindingen in deze contreien. Liggend aan de nieuwbouwranden van Heiloo is het gebied dit eerste stuk nogal verparkt tot recreatieterrein met speeltuinen, picknickbanken en trimtoestellen. Ook worden er elke honderd meter nieuwe instructies gegeven over wat te doen met de hond. Aanlijnen of loslopen, met of zonder opruimplicht. Volkomen overbodige bordjes en paaltjes wat mij betreft omdat ik nogal nurks van mening ben dat men op openbaar terrein de hond altijd aangelijnd hoort te hebben, uit beleefdheid naar andere mensen die allicht niet van honden gediend zijn. Ergerniswekkende bordjes bovendien omdat ze altijd alleen lijken te gelden voor mensen zonder hond. Breekt u mij de bek niet open alstublieft, ik ben lekker aan het wandelen. En het is lente. Beuken staan nog maar teer in het groen, kastanjes al volop in kaars en blad en de esdoorns spuiten de grond uit. Ik zie het begin van lelietjes van dalen, ik ruik daslook. Overal vliegen vogels af en aan met takjes en nestmateriaal. Drie kauwtjes vechten een tissue aan stukken en nemen ieder hun deel. Een houtduif houdt zich stil in het kreupelhout en doet net of ik hem niet zie.

DSC08405

Op mijn weg vind ik een verdroogd kikkertje. Een piepkleine zwarte mummie, gestold in een laatste wanhoopskreet. Te slim af geweest door een reiger, of ander koudbloeddorstig gevogelte en onderweg naar het hongerig jong in de haast weer verloren. Zoiets stel ik me er bij voor in elk geval. En vroeger, toen mijn jongens nog klein waren en ik ze meenam op als ontdekkingsreis en avontuur vermomde wandelingen, vertelde ik het ze precies zo, als we zo’n kikkertje vonden. Het kikkertje ging dan mee naar huis om te worden toegevoegd aan de almaar uitdijende verzameling van dingen uit de natuur. Want we vonden altijd wel wat, op onze tochten. Schelpen, krabbeschaartjes, stenen, botjes, schedeltjes, galappeltjes.. noem het maar op. Het was allemaal even mooi en interessant en het ging allemaal mee naar huis. Nu krijg ik ze niet meer mee naar buiten en al voel ik nog altijd dezelfde opgetogenheid bij een nieuwe vondst, ik kan het met niemand meer delen. Misschien straks weer, met mijn kleindochter. Vandaag is de verzameling in elk geval weer aangevuld met één kikkertje, en een portie nostalgie.
Tussen Heiloo en Egmond Binnen begeeft de Egmonder Binnenvaart zich tussen de bollenvelden. Het is hier dan ook plotseling nog een stuk drukker. Het wordt hier opeens filelopen, het lijkt verdorie de avondvierdaagse wel. En het slaat feitelijk nergens meer op want voor de bollen zijn we te laat. De meeste tulpen zijn gekopt, velden vol uitgebloeide en bruin geworden narcissen en hyacinten, het staat er treurig bij. Nog treuriger zijn de velden die in hun geheel zijn afgedekt met enorme lappen plastic. Kilometers, moeten het zijn. Het levert vervreemdende beelden op, zo golvend in de wind en kaatsend in de zon, maar het zet je eigen goedbedoelde geschipper met plastic afval wel even in een ander perspectief. Alleen de blauwe druifjes, die zijn oogverblindend.
Van verre zag ik hem al in streng silhouet boven de horizon uitsteken en Egmond eenmaal gerond keek hij me ook nog lang in de rug, maar in Egmond zelf laat de St Adelbertabdij zich niet anders dan van gepaste afstand bezien. De deur is gesloten en de sleutel is gebroken. En het gebouw zelf is ook wat hermetisch. Enfin, de echte abdij, waarop het sneeuwde als je het glazen ei schudde, als bezongen door Boudewijn de Groot, is het toch niet. Die werd in 1573 door Willem van Oranje in brand gestoken. Met brandewijn, waarschijnlijk. Dat is koud vuur, dus dat geeft niet. En als het al in de krant komt, wordt er in elk geval niet heel kritisch over geschreven.

DSC08510

Na Egmond loop ik over de Limmerweg en de Zanddijk door de Vennewaterspolder weer terug naar Heiloo. Het kan iets drukker zijn op deze wegen, waarschuwt de routebeschrijving. Het advies is om links te lopen. Echt druk wordt het pas bij de pluktuin, waar verantwoorde ouders met hun kinderen onbespoten radijsjes komen oogsten en bloemen komen plukken. De linkerkant van de weg staat volgeparkeerd en het is een chaotisch komen en gaan van gezinsauto’s die elkaar geen duimbreed gunnen. Het lukt me hier maar net het vege lijf te redden.
De Vennewaterspolder zelf is, hoe zal ik het omschrijven, een vrij ongepolijst gebied. Er hebben waarschijnlijk bollen gestaan, nu is het voornamelijk zand en leeg en kaal en, ja.. interessant om ook een keer te zien, dat zeker, maar.. lelijk. Sorry. En dan niet de charmante lelijkheid, waar je nog de schoonheid van in kunt zien, maar gewoon rechttoe rechtaan en vreugdeloos lelijk.
Onder het spoor door weer bijna terug in Heiloo stuit ik eerst nog op het bedevaartsoord Onze Lieve Vrouw ter Nood, in het buurtschap met de toepasselijke naam Kapel. Het maakt de wandeling mooi rond want ook hier draait het om een put met verondersteld geneeskrachtig water. In 1409 werd voor de pelgrims die daar hopend op een wonder op af kwamen, een kapel gebouwd. Op de belendende heuvel die vrijwel meteen de kruipberg genoemd werd omdat processies om de kapel kruipend werden gehouden. In 1573 kwam ook hier Willem van Oranje langs, met brandewijn, en het heeft daarna eeuwenlang religieus gesteggel, gebekvecht en getrouwtrek gekost voor de put in 1905 weer definitief in gebruik werd genomen en er in 1930 dan ook weer een kapel bij werd gezet. De wat kitscherige, nep-romaanse kapel van zogenaamde rotsblokken waar ik vandaag omheen loop. Maar blijkbaar voorziet het in een behoefte want ik zie een vrouw in zuurstokgekleurde sportkleding wat water uit de put halen en er haar kennelijk geblesseerde been mee insmeren, met gewijde aandacht. Later staat ze biddend op de trappen van de kapel. Het is dus niet voor niets geweest.
Als ik bij station Heiloo het perron op loop, staat daar nog altijd de te warm geklede sjofele figuur met verfomfaaid haar lusteloos tegen de kaartjesautomaat geleund. Misschien wacht ook hij op een wonder.